LEGAZPI CITY-Suminakat na sa haros $100 kada bariles an presyon kan langis kaenot-enoteng pagkakataon poon kan Ukraine-Russia war asin ngonian huli sa padagos na epekto kan gera kan Estados Unidos asin Israel laban sa Iran.


Nag-abot sagkod 20% an Brent crude, an pankinaban na pamantayan, na nasa $111 kada bariles, huli sa pagkahandal kan haloy na pagkaantala sa pankinaban na suplay nin enerhiya.


Nagsikad pa sa haros 50% an presyo kan crude oil poon kan isagibo kan Estados Unidos asin Israel an pinagsanib pwersang pag-atake sa Iran kan Pebrero 28.


An mga banta asin retaliatory attacks kan Iran nagin rason kan temporamenteng pagpundo kan pagpapadara kan mga barko sa paagi kan Strait of Hormuz, na iyo an ruta para sa haros 1/5 kan suplay nin krudo sa bilog na kinaban.


Huli digdi, tulo sa pinakadakulang prodyuser kan Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) kabale an Iraq, United Arab Emirates, asin Kuwait, an napiritan na bawasan an produksyon huli sa limitadong storage asin pagkaantala sa transportasyon kan krudo.

Mientrastanto, buminagsak man an stock market sa Asya ngonian na aldaw nin Lunes huli sa pagkahadit kan mga namumuhunan sa epekto kan paglangkaw kan presyo sa enerhiya.

Kabale digdi an Japan Nikkei 225 na haros 6% na sana mantang an South Korea KOSPI nasa 7%.

Nakapagrehistro man nin pagbaba sa US stock futures kun sain nagbaba sa 1.7% an futures para sa benchmark na S&P 500, asin 1.9% na man para sa tech-heavy Nasdaq Composite.